کنسرت گروه موسیقی تلفیقی «شور» به سرپرستی مهیار ویسی و خوانندگی سروش مستان متشکل از ۲۰ نوازنده شامگاه پنجشنبه (۲۳ بهمن ماه) با اجرای آثاری از موسیقی سنتی و نواحی ایران در چهارمین شب چهل و یکمین جشنواره موسیقی فجر در تالار وحدت برگزار شد.
این کنسرت در دو بخش برگزار شد؛ در بخش اول قطعاتی از موسیقی سنتی همچون «درخت دوستی»، «امید جانم ز سفر باز آمد» (بازگشته)، «خوشهچین»، «نفس باد صبا»، «ای کاروان» (زنگ کاروان)، «سیمین بری»، «امشب شب مهتابه» اجرا شد.
همچنین بخش دوم به اجرای قطعات موسیقی نواحی و محلی ایرانی اختصاص داشت که در این بخش قطعات آذری («ساری گلین»، «داشلی قالا»)، لُری («بارون بارون بارونه هی»)، شیرازی («مجنون نبودم»)، خراسانی («عزیز بشینه کنارم»، «ای دل بلایی دلبر»)، گیلکی («آها بوگو»، «رعنا») و کُردی («کابوکی لی لی») اجرا شد که برخی از مخاطبان نیز در اجرای این قطعات با خواننده همخوانی کردند.
گروه «شور» در پایان قطعه «ای ایران» را اجرا کرد و خواننده پیش از اجرای این قطعه از مخاطبان درخواست کرد که در صورت امکان بایستند و در اجرای این قطعه گروه را همراهی کنند که همه مخاطبان ایستاده و قطعه «ای ایران» را همخوانی کردند.
قطعه «ای ایران ای مرز پرگهر» شهریورماه سال ۱۳۲۳ همزمان با حضور نیروهای انگلیسی و متفقین توسط حسین گل گلاب سروده شد و روحالله خالقی موسیقی آن را در آواز دشتی ساخت و غلامحسین بنان این قطعه را خواند. تاکنون قطعه «ای ایران» توسط خوانندگان و گروه های متعددی بازخوانی شده است. این قطعه سال ۱۳۹۶ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.
در کنسرت گروه «شور»، سازهای «سیتار» متعلق به هندوستان، «بوزوکی» و «باغلاما» متعلق به ترکیه، در کنار سازهای ایرانی؛ دف، تنبک، سنتور و تار وجود داشت و نوازندگان در تلاش بودند که ترکیب صوتی جدیدی را از موسیقی سنتی و نواحی ایران ارایه کنند.
نخستین حضور در جشنواره موسیقی فجر
مهیار ویسی سرپرست گروه «شور» و نوازنده گیتارباس درباره چگونگی فعالیت این گروه و حضور در جشنواره موسیقی فجر اظهارداشت: این گروه را حدود دو سال پیش با هدف ارائه موسیقی ایرانی به شکلی متفاوت و کمتر تجربه شده تأسیس کردم و برای نخستین بار است که در جشنواره موسیقی فجر شرکت کردیم.
وی با اشاره به اینکه حدود ۷۰ درصد اعضای گروه در بازه سنی ۲۰ تا ۲۵ سال هستند، افزود: گروه «شور» ترکیبی از حدود ۲۰ ساز ایرانی و جهانی است. علاوه بر سازهای رایج موسیقی ایرانی مانند تنبک، دف، کوزه، کمانچه، سنتور و ویولن، از سازهایی استفاده کردهایم که امروزه کمتر روی صحنه دیده میشوند.
ویسی گفت: همچنین در این گروه سازهایی از فرهنگهای دیگر از جمله سازهای هندی مانند سیتار و سازهای منطقهای مانند باغلاما حضور دارند. انتخاب این سازها کاملاً آگاهانه بوده؛ هدف ما خلق فضایی خاص و متفاوت است که تا امروز کمتر تجربه شده باشد.
زنده نگهداشتن بعضی از سازها
ویسی اظهارداشت: هدف اصلی من زنده نگهداشتن سازهایی است که به تدریج در حال فراموش شدن هستند. دوست داشتم این سازها دوباره روی صحنه بیایند، دیده و شنیده شوند و نوازندگان جوان به آنها علاقهمند شوند و به سمتشان بروند. این یک دغدغه فرهنگی برای من است.
سرپرست گروه «شور» درباره قطعات اجرا شده در این کنسرت اظهارداشت: در این کنسرت، قطعاتی از موسیقی اقوام ایرانی از جمله آثار آذری و دیگر نواحی ایران را اجرا کردهایم. همچنین آثاری در دستگاههای مختلف موسیقی ایرانی و قطعات فارسی در برنامه ما وجود داشت، تلاش کردیم موسیقی سنتی و اصیل ایرانی را با نگاهی تلفیقی و امروزی ارائه دهیم.
وی درباره وضعیت موسیقی به ویژه در میان جوانان گفت: متاسفانه وضعیت موسیقی، به خصوص موسیقی جدی و اصیل، چندان مطلوب نیست. اساتیدی که سالها در این حوزه فعالیت میکردند یا دیگر حضور ندارند یا کمتر امکان فعالیت دارند. از سوی دیگر، توجه جامعه و رسانهها بیشتر معطوف به هنرهایی مثل سینما و تئاتر شده و موسیقی کمتر دیده میشود.
ویسی، حمایت از گروهها و هنرمندان را مهمترین راهکار بهبود وضعیت موسیقی دانست و افزود: حمایت از گروهها، بهرهمندی از موسیقی زنده و اصیل در رویدادهای هنری، کنسرتها و فضاهای فرهنگی باید مورد توجه قرار گیرد اما برگزاری کنسرتهای مستقل میتواند تأثیر بسیار بیشتری داشته باشد.
سرپرست گروه «شور» خاطرنشان کرد: این نخستین جشنوارهای بود که در آن حضور داشتیم. با وجود محدودیتهایی که امسال وجود داشت، شرایط بسیار خوب و حرفهای بود و همه چیز به خوبی پیش رفت.
رویکرد تلفیقی در اجرای موسیقی سنتی
سروش مستان خواننده و نوازنده سنتور گروه «شور» درباره سابقه فعالیت خود گفت: موسیقی را از پنج سالگی آغاز کردم و معتقدم آموزش موسیقی باید از سنین کودکی آغاز شود، علاوه بر نوازندگی چند ساز، در حوزه آواز و تنظیم موسیقی نیز فعالیت میکنم.
وی درباره آینده موسیقی سنتی و تلفیقی بیان کرد: موسیقی سنتی بخشی از هویت تاریخی ماست. اگر بتوانیم آن را بهروز کرده و با تنظیم و ارکستراسیون مناسب و تلفیق هوشمندانه ارائه کنیم، میتوانیم مخاطبان جوان را هم جذب کنیم.
مستان افزود: ارائه آثار صرفاً با فرمهای قدیمی، مخاطب خاص خود را دارد اما برای ارتباط گستردهتر با نسل امروز، نیاز به نگاه تازه داریم؛ کاری که ما در گروه «شور» سعی کردهایم انجام دهیم.
چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر به دبیری آرش امینی ۲۰ تا ۲۶ بهمن ماه برگزار میشود. این جشنواره در ۶ بخش «موسیقی ایرانی»، «همسرایان یا گروههای کُر»، «اجرای گروههای کودکان و نوجوانان»، «موسیقی تلفیقی و گونههای موسیقی پاپ»، «موسیقی کلاسیک» و «موسیقی اقوام و نواحی ایران» تدارک دیده شده است.
