کتاب «شاورک» مجموعهای از ساختههای تازه و بدیع مسعود ذاکری رودی (فریاد) است که در قالب قطعاتی برای سازهای تار، سهتار و دوتار عرضه شده و با رویکردی فراتر از نتنگاری صرف؛ روایتی عاطفی، فرهنگی و پژوهشمحور از موسیقی ایرانی ارائه میدهد.
این کتاب با چیدمانی منسجم، بخشهای متنوعی را در بر میگیرد. در ابتدای اثر، واژهنامهای کاربردی از اصطلاحات و نشانههای رایج در نوازندگی، همچون ریز، واخوان و گلیساندو، ارائه شده که به درک دقیقتر نتنویسی قطعات کمک میکند.
یکی از شاخصترین ویژگیهای «شاورک»، همنشینی شعر و نغمه است؛ بهگونهای که اشعاری با زبانی لطیف و گرایشهای عرفانی، سرشار از مضامین عشق، فراق، حسرت و ستایش، بستر معنایی قطعات موسیقایی را شکل دادهاند. این پیوند کلام و ملودی، هویت هنری اثر را برجسته کرده است.
تنوع سازبندی، از دیگر وجوه قابل توجه این مجموعه به شمار میرود. حضور قطعاتی برای ساز دوتار در کنار تار و سهتار، نشاندهنده توجه مؤلف به گستره صوتی موسیقی ایرانی و اهمیت سازهای نواحی است. از نظر حالوهوا نیز قطعات کتاب دامنهای گسترده را شامل میشوند؛ از فضاهای درونگرا و غنایی تا آثاری با مضامین اجتماعی و میهنی، همچون قطعات «جنگ» و «دنیای ما».
در بخش پژوهشی اثر، دو مقام با نامهای «پیراحمد» و «میربسطم» معرفی شدهاند که بهطور اختصاصی برای موسیقی مقامی شرق و جنوب خراسان، با تمرکز بر فرهنگ شهرستان خواف، خلق و نامگذاری شدهاند. این مقامها بر اساس تعریف پژوهشی و ساختاریافته «مقام» ــ که پیشتر توسط ذاکری رودی در کتاب تحقیقی «فریاد (مبحث موسیقی مقامی خواف)» تبیین شده ــ شکل گرفتهاند و از این منظر، گامی مهم در ثبت، تبیین و احیای میراث موسیقی مقامی این منطقه محسوب میشوند.
کتاب «شاورک» بیش از یک مجموعه قطعه موسیقایی، بیانیهای هنری از مسعود ذاکری رودی است که عشق به موسیقی ردیفـ دستگاهی، دلبستگی به میراث مقامی خراسان و توانایی سرایش شعر را بهصورت یکپارچه در خود جای داده و میتواند منبعی ارزشمند برای نوازندگان و پژوهشگران موسیقی ایرانی باشد.
منو
بهمن ۲۱, ۱۴۰۴
