به گزارش کامینگ موزیک: هوش مصنوعی دیگر تنها ابزاری جانبی برای کمک به آهنگسازی یا تنظیم صدا نیست؛ در سالهای اخیر، قطعاتی با صدای خوانندگان مجازی و آثاری که تمام یا بخش عمده مراحل تولیدشان به سامانههای هوشمند سپرده شده، به پلتفرمهای پخش راه یافتهاند و میلیونها بار شنیده شدهاند. در چنین فضایی، نخستین دوره جوایز موسیقی هوش مصنوعی در آمریکا به همت آکادمی هوش صوتی و موسیقایی در لسآنجلس برگزار شد تا این حوزه نوظهور را بهعنوان یک گونه تازه هنری به رسمیت بشناسد.
درخشش یک آواتار مجازی و دفاع خالقان از هنر پشت پرده
در مراسم لسآنجلس، جوایز اصلی شامل بهترین هنرمند، بهترین ترانه و بهترین آلبوم سال به زانیا مونت (Xania Monet)، یک آواتار مجازی ساختهشده با هوش مصنوعی رسید. این شخصیت توسط ترانهسرایی به نام تلیشا نیکی جونز خلق شده است؛ جونز میگوید تمام اشعار آثار مونت را خودش سروده و سپس با کمک هوش مصنوعی به موسیقی تبدیل کرده است. قطعه آراندبی «قرار بود از کجا بدانم؟» از این هنرمند مجازی پیشتر بهعنوان نخستین اثر مبتنی بر هوش مصنوعی به جدولهای رادیویی مجله بیلبورد راه یافته بود.
برگزارکنندگان و برندگان این رویداد معتقدند موسیقی هوش مصنوعی نیازمند هنر واقعی و ساعتها دستورنویسی (پرامپت) دقیق است. دریک مورفی، تهیهکننده موسیقی، در این مراسم گفت:
در دنیایی که همه هوش مصنوعی را جعلی میخوانند، انسان پشت پرده آن کاملاً واقعی است.
داوری این دوره نیز بر عهده هنرمندان عضو آکادمی هوش موسیقایی بود؛ نهادی که علاوه بر تهیه جدولهای فروش، ابزارهایی برای شناسایی آثار تولیدشده با این فناوری توسعه داده است.
چالش تشخیص سهم انسان و ماشین در تعریف مؤلف
یکی از مهمترین پرسشهای این حوزه، تعیین مرز مشارکت انسان و ماشین در مالکیت معنوی اثر است. آکادمی هوش موسیقایی برای شفافسازی این موضوع، سه سطح مشارکت را در سامانه خود تعریف کرده است:
- موسیقی با کمک هوش مصنوعی: تقسیم معنادار فرایند خلاقه میان انسان و ماشین.
- موسیقی ترکیبی انسان و هوش مصنوعی: استفاده هنرمند از هوش مصنوعی برای شبیهسازی و بازتولید صدای خود.
- موسیقی کاملاً تولیدشده با هوش مصنوعی: خلق صفر تا صد ملودی، شعر و تنظیم توسط هوش مصنوعی با هدایت و انتخاب انسانی.
شکاف در صنعت موسیقی و مناقشات حقوقی کپیرایت
با وجود برگزاری این مراسم، نهادهای سنتی موسیقی هنوز نگاه متفاوتی به آثار ماشینی دارند. آکادمی ضبط آمریکا (برگزارکننده جوایز گرمی) تأکید کرده که تنها خالقان انسانی واجد شرایط دریافت جایزه هستند و بخش عمده خلاقیت یا اجرا باید به دست انسان انجام شده باشد. فدراسیون بینالمللی صنعت فونوگرافی نیز در ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد حضور آثار در جدولهای رسمی منوط به استفاده از ابزارهای مجاز، غلبه کار انسانی و رعایت کامل قوانین حق مؤلف است.
در کنار این اختلافنظرها، نبرد حقوقی شرکتهای بزرگ ضبط موسیقی و بنیادهایی چون میراث الویس پریسلی علیه توسعهدهندگانی نظیر OpenAI و Anthropic بر سر استفاده غیرمجاز از آثار دارای کپیرایت برای آموزش مدلها همچنان ادامه دارد؛ پروندههایی که شرکتهای فناوری در آنها به دکترین استفاده منصفانه استناد میکنند. همزمان، بسیاری از موزیسینها نگران از دست رفتن فرصتهای شغلی خود در برابر تولید انبوه آثار ماشینی هستند.